• Wesele z Klasą
  • Wesele z Klasą
  • Wesele z Klasą
  • Wesele z Klasą
  • Wesele z Klasą

Góralskie wesele – tradycja i nowoczesność w jednym!

Redakcja
Góralskie wesele – tradycja i nowoczesność w jednym!

Chyba na całym świecie nie ma osoby, która powiedziałaby, że górskie widoki są… takie sobie, nieciekawe, nudne. O nie! Bo do wędrówek po górach można mieć różne podejście, ale majestatyczne górskie pejzaże każdemu zapierają dech w piersiach. Właśnie dlatego góralskie wesele jest tak magiczne!

A jeśli już mieszkacie w górach albo kochacie góry, to z pewnością warto rozważyć organizację wesela właśnie w górskich rejonach. Jak to zrobić? Jakie góralskie zwyczaje warto uwzględnić? Jak się ubrać na góralskie wesele?

Wesele po góralsku – co musisz wiedzieć?

Góralskie wesele to wesele z pompą. Dosłownie! Muzyka jest oczywiście ludowa i gra ją na żywo góralski zespół, a liczba gości jest zawsze trzycyfrowa. 150 osób to naprawdę skromna uroczystość.

Wesele góralskie trwa zwykle kilka dni. Dwa to absolutne minimum dla udanej imprezy! Konieczne są podczas niego przyśpiewki, zabawy weselne oraz tradycje, a także odpowiednie dekoracje weselne. Postawcie na drewno, haftowane serwetki, świeże, lokalne kwiaty. Będzie pięknie i naturalnie.

Na stole biesiadnym w czasie góralskiego wesela muszą pojawić się: śliwowica, kwaśnica czy oscypki. Lokalne świeże wędliny, kiełbasy i inne wyroby są też mile widziane i doskonale pasują do góralskiego wesela.

Zobacz także: Organizujesz wesele w górach i szukasz idealnej sali? Zajrzyj do naszego niezawodnego katalogu firm!

Wesele w górach
Unsplash

Tradycyjne wesele góralskie – zwyczaje i tradycje

Zapewne chcecie, by wasz ślub łączył w sobie elementy tradycji i nowoczesności, ale pamiętajcie o jednym: wesele góralskie rządzi się swoimi prawami. Oczywiście nikt nie zabroni wam zorganizować go tak, jakby się odbywało w centrum Warszawy, lecz warto oddać cześć wyjątkowemu miejscu, w którym mówicie sobie „tak”. Przede wszystkim zaś w dobrym guście jest pielęgnować tradycje, które dla górali są niezwykle istotne, i uwzględnić je podczas organizacji ślubu kościelnego, ślubu konkordatowego lub też ślubu cywilnego oraz towarzyszącego mu wesela.

  • Błogosławieństwo rodziców –  temat ten nie dotyczy ściśle samego wesela góralskiego, ale jest istotnym elementem całego dnia ślubu. Tradycyjnie błogosławią młodych rodzice obojga narzeczonych, jeszcze przed ślubem, a odbywa się to w domu panny młodej. Co istotne, podczas błogosławieństwa obecna jest duża część rodziny oraz kapela ludowa. Podczas błogosławieństwa wszyscy śpiewają, m.in. pieśń starościny: „Chowałaś ją, matuś, jak źrenice w łoku, dziś cie odstępuje, nie brońze jej kroku”.
  • Wypytowiny – czyli przemówienie przyjaciela pary młodej, często świadka. To element, który następuje tuż przed lub po błogosławieństwie, więc znów zwyczaj ten nie dotyczy wesela góralskiego rozumianego jako imprezy, ale ślubu w górach i owszem.
  • Osobno i razem – to niezwykle istotny element góralskiego wesela, czyli droga do kościoła i z niego już na salę weselną. Otóż przed ślubem panna młoda dociera do kościoła z drużbami, a pan młody z druhnami, nigdy razem! Razem za to – jak głosi góralska tradycja – jadą na przyjęcie weselne, po drodze oczywiście „zaliczają” kilka weselnych bram, z których muszą wykupić się wódką!
  • Powitanie mlekiem i chlebem – po ślubie młodzi jadą z gośćmi na góralskie wesele. Ale zanim się ono zacznie, nowożeńcy są witani przez obie matki chlebem i mlekiem w kieliszkach do wódki. Teraz można zacząć imprezę.
  • Cepiny – podczas wesela góralskiego nie może zabraknąć zabaw weselnych, oczepiny są jedną z najważniejszych. Wtedy to panna młoda zdejmuje wianek i zastępuje go kaźmierkulą, czyli specjalną chustą, co symbolizuje, że stała się mężatką. Pan młody zaś ma trudne zadanie – druhny i panna młoda odczepiają od jego kapelusza ozdobne pióro, on zaś musi swój kapelusz wykupić, jak na głowę rodziny przystało! Cepiny wieńczy taniec pary młodej. Uwaga! Jest to oczywiście tradycyjny góralski taniec.

Zobacz także: Piosenki na pierwszy taniec – wybierz swój idealny utwór

Wesele w górach
Unsplash

Jak się ubrać na wesele góralskie?

Oj tak, wesele w górach wiąże się z odpowiednimi strojami i dotyczy to zarówno pary młodej, jak i gości.

Panna młoda ma tradycyjną białą suknię ślubną, ale ozdobioną kolorowymi haftami. Jakimi? To oczywiście zależy od regionu, w którym bierze ślub. Zazwyczaj to gorset sukni jest ręcznie wyszywany i tym samym unikalny! Jeśli zastanawiasz się, jakie buty włożyć na swoje góralskie wesele, to masz jeden problem mniej: tradycyjnie powinnaś włożyć góralskie kierpce. Nie zapomnij o dodatkach, takich jak czerwone korale i wianek na głowie!

Pan młody nie występuje w garniturze, jak w przypadku klasycznych ślubów. Zamiast niego ma białą koszulę oraz jasne spodnie z ręcznie wyszytymi wzorami, takimi jak na sukni panny młodej, specjalny pas oraz kapelusz z piórkiem, którego pozbędzie się podczas oczepin na znak zmiany w życiu. Na nogach ma oczywiście kierpce. Elegancko i tradycyjnie!

Goście również powinni być ubrani w tradycyjne stroje góralskie, ale oczywiście wiadomo, że dziś nie jest to takie proste. Dlatego zamiast kompletnych strojów, można postawić na pojedyncze elementy, które będą odpowiednim akcentem i nie pozostawią wątpliwości, że wybieracie się na góralskie wesele. Panowie mogą zastanowić się przynajmniej nad kapeluszem, a panie mogą wybrać sukienki na wesele, które będą mieć ludowe wzory, oraz dopełnić ją dodatkami – czerwonymi ustami, włosami uplecionymi w warkocz czy koralami.  

Zobacz także: Jak zorganizować ślub w plenerze – instrukcje krok po kroku

Wesele w górach
Unsplash

Przyśpiewki na góralskim weselu

Przyśpiewki góralskie towarzyszą młodym cały dzień – od błogosławieństwa, przez podróż w orszaku weselnym, po koniec wesela! Są nieodłączną częścią wesela góralskiego, zwłaszcza oczepin, i tym samym nie możecie ich pominąć przy organizacji waszego dnia. Za przyśpiewki odpowiada głównie kapela, ale jeśli wy i goście ich nie znacie, to mamy dla was kilka z nich, tych bardziej popularnych. Z pewnością jednak kapela góralska przed weselem prześle wam kilka tekstów, które będą śpiewane podczas waszego wesela, jeśli tylko o to poprosicie.

  • Podczas błogosławieństwa: „Chowałaś ją, matuś, jak źrenice w łoku, dziś cie odstępuje, nie brońze jej kroku”. W czasie tradycyjnego zwyczaju błogosławieństwa często muzycy grają też pieśń „Serdeczna matko”.
  • Podczas bram weselnych: „Łotwiyroj się bramo, ej jedlinowo bramo,
    Jak się nie łotworzys, ej bedzies porubano.
    Przed domem pytace śpiewają:
    Łotwiyrojcies wrota, stońcie pod łoknami,
    Bo już młodzi państwo przyjechali s nami.
    Młodzi se w kościele przy nos ślubowali,
    Ze przez zycie bedom razem wyndrowali.”
  • Przyśpiewki podczas oczepin: są rozbudowanym dialogiem, wręcz przekomarzaniem się, między druhnami a drużbami, który często wygląda jak poniżej.
    1. Zacynojmys w Imie Boze.
    Jagniysiu, Jagniysiu, zostałaś zoneckom,
    Cas coby ci zastompić wionecek smateckom.
    A my starostowie z młodom tońcyć momy,
    Nasym starościnom łatwo jyj nie domy.

2. A my starościny, młodom wykupimy,
Słodkom gorzołecke za niom odstompimy.
3. Ej, nie wydom młodej pani, ej nie wydom, nie wydom,
Pokiela se starościny ze spyreckom nie przydom.

4. A my starościny, a my se, a my se,
Wyndzonom spyrecke momy se, momy se.
5. Ej nie wydom młodej pani, ej nie wydom, nie wydom,
Pokiela se starościny z igłom z nitkom nie przydom,
6. Nasi starostowie portki potargali, portki potargali,
Potrzebujom igły, bedom je łotali.
7. A wy starościny idźcies wiyrby łupić,
Bo nimocie za co młodyj pani kupić.
8. Nasi starostowie , to bogate chłopy,
Takik w Nowym Torgu sprzedajom na kopy.
9. Ej nie wydom młodyj pani, ej nie wydom, nie wydom,
Pokiela se starościny z cekuladkom nie przydom.
10. Domy wom za młodom cały kos łakoci,
Niek się już s wos zoden na nos nie markoci.
11. Hej! Starostowie, mocie w kosyku: gorzołecke, spyrke, moskolik, cekuladke, jojka i igłe z nitkom. My bieremy młodom paniom. Jagniyś heboj s nami, posadzimy cie na stołku, syjmiemy ci wionecek i zacepimy cie smateckom, cobyś przystała do nasego stanu. Bedzies już teros powazanom niewiastom.
Uwiłaś se Jagniyś zielony wionecek,
Niejeden na niego dyboł parobecek.
I choć niejednego moześ ś nik kochała,
Do samego ślubuś wionek dotrzymała.
Wionecku ruciany, wionecku zielony,
Już cie syjmujemy, bedzies zasusony.
Zawionzujemy ci kanackom smatecke,
Zmieniłaś już swój stan, z dziywki na zonecke.
Bedzies teroz w domu trzy węgły trzymała,
Cworty dźwignie Jadom, boś se go wybrała.
Witojze nom Jagniyś w tym niwieścim stanie,
Niek ci dobrze słuzy małzeńskie posłanie.
12. Nase starościny, wina się łopiły,
Bo se młodom paniom krzywo zacepiły.
13. Niekze bedzie krzywo, niekze bedzie hyło,
Jak ino młodymu będzie zawse miyło.
14. Starostowie, starościny, końcom swoje ocepiny,
Zaśpiywajom, zatońcujom i do cepca dutki sujom.
My se zatońcymy, wy muzycy grojcie,
A wy starościny z młodom się zwyrtojcie.

Góralskie wesele – tradycja i nowoczesność w jednym!
5 (100%) 1 głosów

Ankieta

Zobacz więcej ankiet
Zobacz więcej ankiet